01-12-05

Pride and Prejudice

Pride and Prejudice

*****

I could more easily forgive his vanity had he not wounded mine.

Engeland, 1797. Mrs Bennettt (Brenda Blethyn) probeert vol overgave haar vijf dochters aan een man te helpen om zo hun toekomst veilig te stellen. Haar vreugde is dan ook groot wanneer de rijke vrijgezel Charles Bingley (Simon Woods) in de buurt komt wonen en deze bovendien interesse blijkt te hebben voor de oudste Bennett dochter, de rustige Jane (Rosamund Pike).
Tweede dochter, Elizabeth ‘Lizzy’ (Keira Knightley), is niet zo opgetogen met de koppelpraktijken van haar moeder en wil zelf beslissen met wie ze in het huwelijksbootje zal treden, wat de sociale en financiële gevolgen ook mogen zijn.
Wanneer ze Bingley’s trotse en afstandelijke vriend Darcy (Matthew MacFadyen) ontmoet, besluit ze al snel dat hij wel de laatste persoon is met wie ze ooit haar leven zou willen delen…

Het is lang geleden dat een film bij zijn release met zoveel vooroordelen te kampen heeft gehad. Hoe kon deze adaptatie immers beter zijn dan de volprezen (maar misschien – we moeten het toegeven – lichtelijk overgewaardeerde) BBC-serie? Colin Firth’s Darcy liet menig hart sneller slaan (de man kon, na de beruchte “wet shirt”-scène niet meer buitenkomen zonder door horden vrouwelijke fans belaagd te worden). Allemaal keken we, zelfs bij de 10de kijkbeurt, vol spanning uit naar het moment waarop Darcy en Elizabeth eindelijk hun “pride and prejudice” opzij zouden schuiven om in te zien wat wij al vanaf de eerste minuut doorhadden: ze zijn voor elkaar gemaakt!
In de serie duurt het een volle vijf uur om tot dat moment van goddelijk inzicht te komen. De film doet er een schamele twee uur over.

En daar zit hem een belangrijk verschil. Kritiek dat de serie “echter” is en dat de film meer vrijheden tegenover het geliefde Jane Austen-boek neemt, doen me de schouders ophalen. Natuurlijk volgt de serie meer het boek. Het kan het boek meer volgen. In 300 minuten kun je op je gemakje al de personages voorstellen en al de intriges volledig uitwerken. In een film van zo’n 120 minuten gaat dat al veel minder. Dingen moeten geknipt worden. En eerlijk gezegd zijn dat gelukkig meestal de scènes die anders toch worden doorgespoeld. Wickham komt inderdaad minder aan bod, maar is dat zo een gemis? Jammer genoeg gaat men echter ook nogal snel over zijn affaires met Georgiana en Lydia, en misschien krijgen mensen die niet zo vertrouwd zijn met het boek of de serie op die manier niet echt een goed beeld van zijn ‘verdorven’ persoonlijkheid. Maar er zijn nog zoveel andere dingen te vertellen, dus het moet snel gaan.

Tijdsduur is niet het enige verschil met de BBC-serie, ook de setting is anders. Terwijl in de serie het verhaal zich afspeelt in 1811 (het jaar waarin het boek is verschenen), verschuift men in de film de feiten naar 1797 (dan is het boek geschreven), een veel minder stijve periode. En dit merk je niet alleen in de schitterende vertolkingen maar ook in de decors, kostuums en de cinematografie.

Het nieuws dat de piepjonge Keira Knightley was gecast in de rol van Lizzy werd door vele fans niet echt positief onthaald. Zou ze deze belangrijke rol op haar frêle schoudertjes kunnen dragen? Al diegenen die haar fantastische vertolking als ‘Lara’ in de mini-serie Doctor Zhivago gezien hebben (ze was toen pas 17 geworden) wisten dat er geen enkele reden was om hieraan te twijfelen. En ze (we!) hebben gelijk gekregen. Ze maakt van Elizabeth een jonge, eigenwijze vrouw; zeker geen feministe, maar wel iemand die probeert haar lot, voor zover dat mogelijk is, in eigen handen te nemen, tegen alle conventies in (denk maar aan die schitterende scène waarin haar beste vriendin Charlotte haar komt vertellen van haar huwelijk met de onnozele Mr Collins – “Not all of us can afford to be romantic. So do not jugde me. Don’t you dare judging me!”).

Ik moet toegeven dat ik wat sceptischer was wat Matthew MacFadyen betreft. Ook ik leed aan het “Colin Firth is Darcy” –euh- vooroordeel. Hij heeft me echter helemaal overtuigd. Zijn Darcy heeft misschien niet de looks van Firth (die heeft uiteindelijk alleen maar Colin zelf), hij is veel “menselijker”. Hij zet Darcy neer als een verlegen man die zich verstopt achter zijn kraag en goede opvoeding. Is hij dan nog wel trots (want dat is uiteindelijk de kern van het boek: Darcy die tot ‘inkeer’ komt en zijn houding aanpast)? Toch wel. Getuige daarvan het eerste (schitterende) huwelijksaanzoek waar hij Elizabeth vol ongeloof bijna toeroept: “Are you rejecting me?”. Zijn eer is geraakt.
De film is bijna volledig uit het standpunt van Elizabeth opgenomen, en MacFadyen’s vertolking is hier volledig naar gericht. Naarmate Elizabeth’s visie verandert, verandert ook die van ons. Wanneer zij opeens beseft dat ze smoorverliefd is op Darcy, vinden ook wij hem ineens de knapste man ter wereld.
Er zit dus wel degelijk chemistry tussen Knightley en MacFadyen. Je tenen gaan er zelfs van krullen bijvoorbeeld tijdens hun dans in Netherfield. Misschien voor sommigen dat die spanning niet eindigt in een kus (zoals wel gebeurt in de Amerikaanse versie), maar hun omhelzing in de vroege dageraad is ook zonder kus zeer mooi: het is het samenkomen van twee zielen.

Ook de bijrollen zijn goed gecast. Brenda Blethyn’s Mrs Bennett is niet zomaar hysterisch. Je voelt haar beweegredenen; ze wil, zoals iedere ouder, haar dochters een zekere toekomst geven. Donald Sutherland’s Mr Bennett slaat dit allemaal van op de zijkant een beetje meewarrig maar liefdevol gade.
De Bennett-zusjes zijn zoals alle (of toch de meeste) jonge vrouwen tussen de 15 en 23 jaar: ze lachen graag, worden verliefd (de één wat gemakkelijker dan de andere), … . Ze leven.
Over Simon Woods’ vertolking als Bingley kan gediscussieerd worden. Hij wordt hier als een stuntelige, onzekere en vooral erg verliefde jongeman neergezet (met een nogal een gek kapsel). Maar het is een interpretatie zoals een ander en ze strookt zeker niet tegen zijn boekevenbeeld. Uiteindelijk laat hij zich nogal gemakkelijk overtuigen door wat anderen zeggen… Hij is niet meteen een groot voorbeeld van standvastigheid.
Tom Hollander’s Mr Collins is minder scherp dan de Mr Collins uit het boek, maar toch is hij nog steeds die ‘unieke’ mengeling van gewichtige pretentie en nederigheid.
De onvermijdelijke Judi Dench is natuurlijk weer schitterend als de machtige en sterke Lady Catherine de Bourgh, Darcy’s tante.

Ook over de setting kunnen we alleen meer positief zijn. Alles is op ‘locatie’ gefilmd dus we krijgen weer een overvloed aan mooie landschappen en dito landhuizen. Er is, in tegenstelling tot de BBC-versie, erg veel aandacht besteed aan het klassenverschil. Het huis van de Bennett’s is best wel indrukwekkend naar onze normen, maar het kan dringend een goede opknapbeurt gebruiken. Er wordt bovendien erg duidelijk in geleefd: overal liggen linten, hoeden, … , het meubilair ziet er versleten uit, …
De huizen van Darcy en Bingley lijken eerder op Versailles: grote, cleane en onpersoonlijke vertrekken met duur en rijkelijk afgewerkt meubilair.
Ook in de kledij is het klassenverschil duidelijk. Waar Caroline Bingley steeds erg duur uitziende en glanzende stoffen draagt (zonder overdreven over te komen), zijn de kleren van de Bennett’s gemaakt uit meer “natuurlijke” en dikke stoffen.
Het geeft de film een zeker gevoel van realisme.

Dit realisme hebben ze ook proberen te spiegelen in de dialogen. Vele teksten van Jane Austen worden behouden, al worden ze meer “gesproken” gemaakt. Opnieuw kunnen we hier bijvoorbeeld verwijzen naar Darcy’s eerste huwelijksaanzoek. In plaats van de opeenvolgende monologen uit het boek te volgen, onderbeken de hoofdpersonages elkaar hier voortdurend, waardoor het een zeer levendige en intense scène wordt. Het vergroot de betrokkenheid van de 21ste eeuwse kijker.

Deze betrokkenheid wordt nog meer in de hand gewerkt door de vele close-ups of de prachtige steadicam scènes (bijvoorbeeld op de bals, en dan vooral dat van Netherfield, waar we in één enkele beweging de – euh – bewegingen van ieder personage volgen).

Het moge dus duidelijk zijn: deze Jane Austen-verfilming leeft. En ik durf zelfs beweren dat ook mannen deze film wel eens zouden kunnen appreciëren.

Koop dat ticket!
(Of de DVD want ik weet niet of ze hem nog lang zullen spelen) als je wilt genieten van een goed gemaakte film met ijzersterke vertolkingen. Of als je een Keira Knightley-fan bent.

Vermijden als de pest!
Eigenlijk niet. Je hebt bijna geen excuus deze film te missen, al is het maar voor de prachtige cinematografie. Slik die vooroordelen in en kijk!

Weetjes:
- Emma Thompson heeft gratis en voor niets het script een opknapbeurt gegeven.

Links:
- Empire
- BBC
- Variety
- Hollywood Reporter
- Entertainment Weekly
- Roger Ebert

---------
Pride and Prejudice (2005)

Van Joe Wright

Met Keira Knightley (Elizabeth Bennettt), Matthew MacFadyen (Fitzwilliam Darcy), Brenda Blethyn (Mrs Bennettt), Donald Sutherland (Mr Bennettt), Rosamund Pike (Jane Bennettt), Simon Woods (Charles Bingley), Judi Dench (Lady Catherine de Bourgh), Tom Hollander (Mr Collins),, …

Script door Deborah Moggach, gebaseerd op het boek van Jane Austen

Muziek door Dario Mariannelli

Clips en trailers:
kijk hier

19:58 Gepost door Lachesis Benton | Permalink | Commentaren (0) |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.