29-12-05

Beauty and the Beast

Beauty and the Beast (1991)

Were you in love with her, Beast? Did you honestly think she'd want you when she had someone like me?

Objectief: *****
Subjectief: *****

Een verwende prins weigert een lelijke, oude vrouw onderdak, waarop ze (ze blijkt een mooie, jonge toverfee te zijn) hem als straf in een afzichtelijk Beest verandert.
De betovering kan alleen ongedaan gemaakt worden als het Beest van iemand leert houden en er bovendien voor kan zorgen dat die persoon ook van hem kan houden (ondanks zijn uiterlijk), en dat allemaal voor zijn 21ste verjaardag.
Wanneer, zoveel jaar later, een oude man tijdens een storm in het kasteel komt schuilen, wordt hij zonder pardon een kerker ingegooid. Maar dan komt zijn knappe dochter Belle hem zoeken. Zou zij de vloek kunnen breken?

Zoals in de film zelf wordt gezegd is Beauty and the Beast echt een “tale as old as time”. Zo een 400 jaar geleden heeft een Franse dame het verhaal voor de eerste keer neergeschreven en sindsdien is het uitgegroeid tot één v an de meest geliefde en meest bewerkte sprookjes.
Uiteindelijk zijn verhalen als The Phantom of the Opera of zelfs King Kong (misschien een beetje vergezocht, maar toch…) en Notre Dame de Paris (The Hunckback of Notre Dame voor de Amerikanen) variaties op het welgekende thema van de Schone en het Beest, waarbij innerlijke schoonheid het uiteindelijk haalt van het uiterlijk.
Maar we gaan hier niet beginnen aan een vergelijkende studie tussen al die verschillende versies (als er iemand echter een thesis over wil schrijven, laat het me zeker weten, ik zou hem wel eens willen lezen) en ons vooral richten op die bewerking van het verhaal die bij het grote publiek het meest gekend is: Disney’s adaptatie die alweer dateert uit 1991 (jaja, de tijd gaat snel!).

Toen ik de film zoveel jaar geleden in de cinema zag (voor mijn verjaardag – ik wou altijd naar de nieuwste Disney film voor mijn verjaardag), vond ik er niets aan. Ik weet niet goed wat mijn 10-jarige zelf zo stoorde: in ieder geval was ik niet onder de indruk van het Beest (ik heb er zeker geen trauma’s aan overgehouden) en de liedjes bleven niet zo lang hangen als die van De Kleine Zeemeermin. Misschien zat juist daarin het probleem: de film was niet De Kleine Zeemeermin, een film waar ik toen (en eigenlijk nog altijd) een enorme fascinatie voor had (heb). In mijn kortzichtig wereldbeeld van toen (?) kon gewoon geen enkele film beter zijn.
Dat Belle en het Beest (want onder die titel kende ik de film toen) als enige animatie film ooit een Oscarnominatie kreeg voor Beste Film ging toen compleet aan me voorbij (ik was meer geïnteresseerd in de nieuwste Barbiepop).
In ieder geval, al die nostalgische mijmeringen om aan te geven dat ik die 5 sterretjes niet altijd zou gegeven hebben. Maar nu dus wel…

Dus wat bracht precies die kentering? Waarom beschouw ik nu Beauty and the Beast als één van de beste, of zelfs de beste (maar hierdoor komt mijn loyaliteit aan The Little Mermaid in het gedrang) Disney ooit?
Waarschijnlijk al die redenen die de film ook zijn Oscar nominatie opleverden.

Mispak je er immers niet aan, Beauty and the Beast is GEEN animatiefilm, of toch niet één zoals een animatiefilm meestal wordt gezien.
De film had evengoed met “echte” acteurs kunnen gefilmd zijn. Zo zijn Belle’s reacties in sommige scènes bijna ‘creepy’ menselijk. Ze toont enorm veel emoties, gaande van blijdschap wanneer de uitvinding van haar vader werkt, tot twijfel en zelfs hoop wanneer daar ineens een prins voor haar staat op het einde.
Ook de ‘camerabewegingen’ halen de film uit de beperkte tekenfilmsfeer.. Denk bijvoorbeeld aan de scène waar Belle huilt op haar bed en de camera grandioos ‘uitzoomt’, naar buiten toe uit het raam. Zulke beelden krijg je niet in ‘gewone tekenfilms’ (of toch zeker niet voor het computertijdperk).
Verder is ook het gebruik van close-ups heel frappant. Een mooi voorbeeld hiervan is de scène waarin het Beest Belle naar haar vertrekken leidt. In close-up zien we stille tranen over haar wangen rollen. Er volgt een close-up van het Beest die dat allemaal nogal ongemakkelijk opmerkt. Op aandringen van Lumière (de sprekende kandelaar, voor alle duidelijkheid) probeert hij een gesprek aan te knopen, wat ook aardig blijkt te lukken (veel close-ups – dat verkort de ‘afstand’ tussen de personages) tot de ‘West Wing’ aan bod komt. Wanneer Belle (een curieuseneus eerste klas) vraagt waarom ze er niet mag komen, gromt het Beest hard “It’s forbidden!”, wat meteen een einde maakt aan het gesprek. De afstand is terug, nog versterkt door de camera die ineens van veel verder de actie volgt en zelfs nog verder uitzoomt.

De personages zijn heel mooi uitgetekend (letterlijk en figuurlijk). Het zijn geen kartonnen bordjes maar echte karakters die veranderen (zelfs Gaston verandert van narcistische egoïst naar sadistisch monster). Maar dat is natuurlijk ook de plot (en de moraal!) van het verhaal. De knappe, verwende prins moet leren dat echte schoonheid binnenin zit. Na zijn jarenlange isolatie en wenteling in zelfmedelijden gedraagt hij zich als een echt ‘beest’ (grommen en brullen, het lopen op vier poten, egoïstisch, …) maar langzaam maar zeker wordt hij weer ‘mens’(elijk) (hij loopt geleidelijk aan weer op 2 poten, leert netjes eten en vooral: hij leert om anderen geven). De verandering zie je ook in zijn ogen (nog zo iets dat je niet vaak in tekenfilms ziet – hier zit de ziel van het personage echt in de ogen). Het is niet voor niets dat Belle gefascineerd is door de blauwe kijkers van de knappe jongeman op het gescheurde schilderij dat in de West Wing hangt. Bovendien herkent ze het Beest (nu de prins) op het einde aan zijn blik (met de meest passionele Disney-kus als gevolg).

Dan zijn er natuurlijk nog de liedjes. Howard Ashman, die ook al samen met Alan Menken de liedjes voor The Little Mermaid heeft geschreven, overleed 8 maanden voor de première. Hij stond er voor gekend om als geen ander de liedjes echt in het verhaal te weven – vallen ze weg, dan mis je een deel van het verhaal. Ik ben het daar deels mee eens. Zo krijgt Belle veel meer ‘diepgang’ dankzij het wondermooie Belle Reprise waarin ze haar dromen en hopen uitdrukt, maar liedjes als Be Our Guest of Gaston en zelfs Beauty and the Beast, hoe grappig of mooi ze ook zijn, blijven toch vooral puur ‘entertainment’.
Vooral de laatste jaren klonk heel wat kritiek op de “zingende theekopjes” en Disney besloot dan ook het aantal liedjes in zijn films drastisch te verminderen. Uiteindelijk lijkt het dat ze samen met de 2-D-animatie de vergeetput ingegooid zijn.
Oh, al die 3-D films hebben zeker hun charme (en sommige zijn ongelofelijk goed), maar op de één of andere manier missen ze die bepaalde magie die je wel had met ‘plain old pencil and paper’. Evolutie kun je niet tegengaan (en moet je ook niet tegengaan), maar ik vind het nog altijd erg jammer dat 2-D (voor Disney) voorgoed verleden tijd lijkt.
Hopelijk zijn pareltjes als Beauty and the Beast niet mee begraven.

Weetjes:
- Is het je al opgevallen dat Belle de enige persoon in het dorp is die blauw draagt? Dat is niet toevallig. Zo wouden de ‘art directors’ duidelijk tonen hoe ‘anders’ ze is van de rest van het dorp. Later in de film draagt ook het Beest blauw (en dit voor dezelfde reden – hij is ook eerder een ‘buitenbeentje’).
- Wanneer componisten een lied schrijven, gebruiken ze daar in het begin vaak onnozele teksten voor die dan later door de ‘echte’ teksten worden vervangen. Menken en Ashman vonden de ‘onnozele’ tekst voor het lied Gaston echter zo goed, dat die behouden is.
- We horen in de film nooit de echte naam van het Beest – wat bij ons thuis al heel wat interessante naamsuggesties opleverde, gaande van Charles en Henri tot Zebedeüs. Het raadsel is echter opgelost! Volgens de officiële Disney Encyclopedie van Dave Smith luistert de prins naar de naam … Adam! Daar waren we eerlijk gezegd zelf nooit opgekomen…
- Wanneer Gaston op het einde over de reling valt, kijk dan eens goed naar zijn ogen. Blijkbaar zouden er, heel kort, doodshoofdjes in te zien moeten zijn.
- Het Beest is een echte kunstliefhebber. Aan de muren van zijn kasteel prijken detailscènes uit werken van Vermeer, Rembrandt en Goya.
- De film heeft dan wel niet de Oscar voor Beste Film gewonnen, hij heeft wel de Golden Globe voor Beste Film (Musical of Komedie) binnengehaald.

Links:
- BBC
- Reelviews
- Roger Ebert

---

Beauty and the Beast (1991)

Van Gary Trousdale en Kirk Wise

Met Paige O’Hara (Belle), Robby Benson (the Beast), Angela Lansburry (Mrs Potts), Jerry Orbach (Lumière), Richard White (Gaston), David Ogden-Stiers (Narrator/Cogsworth), Bradley Pierce (Chip), …Script door Linda Woolverton (en een hele hoop anderen)

Muziek door Alan Menken
Liedjes door Alan Menken en Howard Ashman

11:28 Gepost door Lachesis Benton | Permalink | Commentaren (2) |  Facebook |

Commentaren

Beauty and the Beast Weer een recensie waar ik niet veel aan toe te voegen heb. Dit is ook voor mij nog steeds een van de mooiste Disney films. Ik denk dat ik alleen The Lion King beter vond/vind.
Toch even een kleine nuance: je hebt het over de camerabewegingen die prachtig zijn, zeker voor een film van voor he computertijdperk. Sommige scènes waren wel met de computer gemaakt. Vandaar de soms prachtige cameravoering. Dit was zelfs de eerste Disney tekenfilm met CGI, met de dansscène in de balzaal als (voor die tijd) technisch wonder. Het is dus misschien beter om te zeggen dat deze film een overgang is van gewoon getekende 2-D tekenfilm naar de CGI tekenfilms.

Gepost door: Steve | 30-12-05

over die camerabewegingen.. Je hebt gelijk, dit is de eerste 2-D met CGI (zoals die balzaal), maar ik had het niet op die balzaal, maar op de andere bewegingen, zoals dat raam zoals in de bespreking staat.
Maar het komt idd verwarrend over. Persoonlijk ben ik niet zo voor die balzaal, misschien daarom dat ik er niet bij stil gestaan heb dat het anders kan overkomen.
Dank je, in ieder geval, om erop te wijzen ;-)

Pretrig eindejaar!

Gepost door: Lachesis | 31-12-05

De commentaren zijn gesloten.